Wat deze sauzen zo krachtig maakt? Simpel:
👉 Met één extra ingrediënt maak je er meteen een nieuwe saus van.
In dit artikel leer je de vijf basissauzen kennen, inclusief recept, oorsprong én afgeleide sauzen.
Wat zijn basissauzen?
De vijf klassieke basissauzen zijn:
- Béchamel
- Velouté
- Espagnole
- Tomatensaus
- Hollandaise
Dit systeem werd populair gemaakt door de Franse chefs Carême en Escoffier.
👉 Meer lezen? Bekijk ook:
➡️ /kooktechnieken-basis/ (interne link)
➡️ /wat-is-een-roux/ (interne link)
Béchamelsaus (witte saus)
Oorsprong
Béchamel is een Franse saus uit de 17e eeuw en is waarschijnlijk vernoemd naar Louis de Béchameil. [en.wikipedia.org]
Basisrecept
Ingrediënten:
- 50 g boter
- 50 g bloem
- 500 ml melk
- Nootmuskaat, zout, peper
Bereiding
- Smelt de boter op laag vuur
- Voeg de bloem toe → roer tot een roux
- Voeg geleidelijk melk toe en blijf roeren
- Laat indikken tot een gladde saus
- Breng op smaak
✅ Tip: blijf roeren om klontjes te voorkomen
Afgeleide sauzen van béchamel
- Mornay – + kaas
- Kaassaus – + meerdere kazen
- Mosterdsaus – + mosterd
- Soubise – + ui
- Roomsaus – + room
- Kruidensauce – + verse kruiden
👉 Maak eerst béchamel en voeg daarna smaakmakers toe.
➡️ Zie ook: /kaassaus-maken/ (interne link)
Veloutésaus (lichte saus)
Oorsprong
Velouté betekent “fluweelachtig” en verwijst naar de zachte structuur van de saus.
Basisrecept
Ingrediënten:
- 50 g boter
- 50 g bloem
- 500 ml bouillon (kip, vis of kalf)
Bereiding
- Maak een lichte roux
- Voeg warme bouillon toe
- Roer glad
- Laat licht inkoken
Afgeleide sauzen van velouté
- Suprême – + room
- Allemande – + eidooier + citroen
- Wittewijnsaus – + wijn
- Champignonsaus – + champignons
- Normandische saus – + room + eidooier
- Visroomsaus – + vis + room
➡️ Zie ook: /bouillon-maken/ (interne link)
Espagnolesaus (bruine basissaus)
Oorsprong
De naam verwijst mogelijk naar Spaanse invloeden in de Franse keuken, waarbij tomaat werd toegevoegd aan jus.
Basisrecept
Ingrediënten:
- 50 g boter
- 50 g bloem
- 500 ml bruine bouillon
- Tomatenpuree
- Ui, wortel, selderij
Bereiding
- Maak een bruine roux
- Voeg bouillon toe
- Voeg groenten en tomaat toe
- Laat lang inkoken
✅ Tip: hoe langer inkoken, hoe dieper de smaak
Afgeleide sauzen van espagnole
- Demi-glace – ingekookt
- Bordelaise – + rode wijn
- Madeirasaus – + madeira
- Pepersaus – + peper
- Jagersaus – + champignons
- Charcutière – + mosterd + augurk
➡️ Zie ook: /jus-maken/ (interne link)
Tomatensaus
Oorsprong
Tomatensaus werd later toegevoegd aan de klassieke indeling en is inmiddels wereldwijd niet meer weg te denken. [15gram.be]
Basisrecept
Ingrediënten:
- Tomaten
- Ui, knoflook
- Olijfolie
- Kruiden
Bereiding
- Fruit ui en knoflook
- Voeg tomaten toe
- Laat inkoken
- Breng op smaak
Afgeleide sauzen van tomaat
- Napolitaans – + basilicum
- Bolognese – + gehakt
- Arrabbiata – + chili
- Provençaals – + kruiden
- Pizzasaus – geconcentreerd
- Salsa – + ui + limoen
➡️ Zie ook:
- /tomatensaus-recept/
- /pasta-recepten/
Hollandaise saus
Oorsprong
De exacte oorsprong is onduidelijk, maar mogelijk beïnvloed door Nederlandse (“Hollandse”) saus of de Franse hofkeuken.
Basisrecept
Ingrediënten:
- 3 eidooiers
- 150 g boter
- Citroensap
- Peper en zout
Bereiding
- Klop eidooiers au bain-marie
- Voeg langzaam boter toe
- Blijf kloppen tot binding
⚠️ Let op: te heet = schift!
Afgeleide sauzen van hollandaise
- Béarnaise – + dragon
- Choron – + tomaat
- Mousseline – + room
- Maltaise – + sinaasappel
- Foyot – + vleesglace
➡️ Zie ook: /asperges-hollandaise/
Waarom basissauzen zo belangrijk zijn
Beheers je deze vijf sauzen, dan kun je:
- Zelf sauzen bedenken
- Restjes creatief gebruiken
- Gerechten naar een hoger niveau tillen
👉 Het is eigenlijk de “taal” van koken.
Samenvatting
- 5 basissauzen = fundament van koken
- Meeste sauzen zijn variaties hierop
- Kleine aanpassing = compleet nieuwe smaak
Tot slot
Wil je beter leren koken zonder recept? Begin dan hier.
Met deze vijf sauzen kun je eindeloos variëren.
👉 Binnenkort op Mijn Proeftafel:
➡️ “10 snelle sauzen voor doordeweeks”
➡️ “De ultieme saus cheat sheet (printbaar)”
